Gaslighting: betekenis en hoe het je zelfvertrouwen aantast

Gaslighting is een vorm van manipulatie waarbij iemand je bewust aan jezelf laat twijfelen. De betekenis van gaslighting draait om het systematisch ondermijnen van jouw zelfvertrouwen en gevoel voor werkelijkheid. Met duidelijke voorbeelden van gaslighting en uitleg over hoe je kunt reageren op gaslighting krijg je in dit artikel direct praktische inzichten.

Wat is gaslighting?

Gaslighting betekent dat iemand jouw kijk op de werkelijkheid bewust in twijfel trekt. Het is een psychologische tactiek die vaak voorkomt in relaties, op de werkvloer of in vriendschappen. Bij gaslighting maakt de dader kleine opmerkingen waardoor je aan jezelf en je herinneringen gaat twijfelen. Dit gebeurt niet één keer, maar stelselmatig, zodat jij gaat denken dat je dingen verkeerd ziet, onthoudt of overdrijft.

Belangrijke kenmerken van gaslighting:

• De dader ontkent feiten of gebeurtenissen die jij zeker weet
• Je krijgt opmerkingen als “Jij overdrijft altijd” of “Dat heb ik nooit gezegd”
• Jouw gevoelens en ervaringen worden weggezet als onbelangrijk of overdreven
• De dader draait situaties zo om dat jij je schuldig of dom voelt
• Er ontstaat verwarring en je weet niet meer wat waar is

Het doel van gaslighting is controle en macht. Door onzekerheid te zaaien, krijgt de dader steeds meer grip op jou. De betekenis van gaslighting is dus meer dan alleen iemand onzeker maken; het draait om psychologische overheersing. Als je gaslighting herkent, kun je stappen zetten om jezelf te beschermen.

Twijfelen aan je realiteit

Gaslighting zorgt ervoor dat je steeds vaker twijfelt aan jezelf en de realiteit om je heen. Iemand die gaslighting toepast, laat je geloven dat jouw herinneringen of emoties niet kloppen. Dit gebeurt vaak subtiel, maar met grote gevolgen voor je zelfbeeld.

Veelvoorkomende gevolgen van gaslighting zijn:

• Je vraagt je steeds vaker af of je ‘gek’ bent
• Je wordt afhankelijk van bevestiging door anderen
• Je durft je mening minder uit te spreken
• Je voelt je klein gemaakt of minderwaardig
• Je durft niet meer op je eigen gevoel te vertrouwen

Voorbeelden van gaslighting zijn soms lastig te herkennen omdat het geleidelijk gebeurt. Denk aan situaties waarin iemand voortdurend zegt dat je overgevoelig bent of dramatisch doet, terwijl jij onschuldig je beleving deelt. Of iemand weet zeker dat je iets hebt gedaan of gezegd wat jij je absoluut niet kunt herinneren, maar de ander blijft volhouden.

Hoe reageer je op gaslighting? Het begint met bewustwording en het serieus nemen van je eigen gevoelens. Schrijf situaties op die je verwarren en bespreek ze met een vertrouwd persoon. Neem afstand waar nodig en leg de verantwoordelijkheid terug bij degene die gaslighting toepast. Onthoud: de betekenis van gaslighting is manipulatie, niet jouw falen.

Neem contact op!

Word je geconfronteerd met gaslighting en heb je behoefte aan advies of steun? Wacht niet langer en neem direct contact op voor een persoonlijk gesprek. Samen krijg je inzicht in gaslighting, leer je geschikte manieren om te reageren én kom je sterker uit deze situatie. Jouw gevoel doet ertoe en je staat er niet alleen voor.